spacer Home | Sitemap | Copyright
hoofdmenu JM Fonds hoofdmenu Kijkkast hoofdmenu JM Prijs hoofdmenu Aanvraag hoofdmenu Downloads
Kijkkast
vragen?
Wilt u meer weten over het JM Fonds of heeft u een specifieke vraag? Stuur een e-mail naar info@jmfonds.nl



De Academia van Vrieslant

In 1585 werd de Universiteit van Franeker opgericht. Na Leiden was Franeker de tweede universiteit in de jonge Republiek der Verenigde Nederlanden. Een cruciale periode in de wording van ons land.
In die eerste jaren van de Republiek moest er in snel tempo een nieuw kader worden opgeleid: juristen, bestuurders en dominees. Daarbij mag worden gesteld dat Franeker een niet te onderschatten rol heeft gespeeld in de vorming van het nieuwe Nederland en van het nieuwe protestantse Europa. In de zeventiende eeuw werd Franeker een intellectueel en cultureel centrum van formaat. Van heinde en ver, uit de centrale en oostelijke delen van Europa, maar ook uit Engeland kwamen professoren en studenten naar Friesland. In de nieuwe politieke, godsdienstige en culturele verhoudingen was Friesland in de zeventiende eeuw één van de modernste gebieden in Europa.

In 2011 is het tweehonderd jaar geleden dat de Universiteit van Franeker op last van Napoleon de deuren sloot. Voor Museum Martena en Tresoar aanleiding om aandacht te schenken aan het universitaire verleden van Friesland. Ze vieren niet de sluiting, maar laten een kennistraditie zien die in 2011 een nieuw leven krijgt in de vorm van de University Campus Fryslân; de nieuwe organisatievorm voor universitair onderwijs en onderzoek in Friesland. Centraal in deze samenwerking staat het streven om de positie van Friesland, als centrum van de Europese culturele en wetenschappelijke wereld van de 17de en 18de eeuw, aan een breed publiek te presenteren.

Tresoar, het Fries historisch en letterkundig centrum, is de beheerder van de wetenschappelijke bibliotheek van Friesland. Deze bibliotheek is in de 19e eeuw ontstaan als opvolger van de universiteitsbibliotheek van Franeker. De collectie van Franeker is nog in haar geheel bij Tresoar beschikbaar. Het is een rijke en belangwekkende collectie met één van de oudste handschriften van ons land. De bibliotheek is de spiegel van het intellectuele Europa van de 17de en 18de eeuw. Bijna alle belangrijke kennis uit die tijd vinden we terug in de bibliotheek; van de eerste druk van Copernicus tot de gekleurde atlassen van Johan Blaeu.

Museum Martena is de beheerder van alle voorwerpen die achtergebleven zijn toen de Universiteit van Franeker gesloten werd. Belangrijk en bekend zijn de xylotheek en de natuurkundige en sterrenkundige instrumenten. Indrukwekkend is ook de grote collectie portretten van de Franeker professoren. Het museum, in combinatie met de stad Franeker en de historische locatie van de Academiegebouwen en de hortus, vormen een prachtige plaats van herinnering en inspiratie in de Friese geschiedenis.

In de periode van 17 september tot en met 30 oktober van dit jaar wordt door beide partijen druk gewerkt aan twee tentoonstellingen, een symposium, een publicatie, een stadswandeling en een website over de Universiteit van Franeker. Tresoar presenteert een reconstructie van de universiteitsbibliotheek zoals deze er in 1601 heeft uitgezien. Museum Martena toont alle professorenportretten uit zijn bezit en gaat dieper in op het studentenleven in Franeker.

Het JM Fonds steunt het gezamenlijke project met een bijdrage van € 5.000,-